Mua mật ong dú qua người quen: kiểm và cất giữ đúng

Phần lớn người lần đầu có hũ mật ong dú trong nhà không tự đi tìm mà được ai đó đưa cho: một người bà con nuôi ong, một đồng nghiệp hay mua về biếu, một người bạn ở quê gửi lên. Từ hũ mật ấy, nhiều người bắt đầu muốn tự mua thêm, rồi muốn nuôi thử một tổ. Con đường qua người quen vì thế là cách tự nhiên nhất để bước vào ong dú.

Nhưng mật ong dú lại là thứ người mới khó tự phân biệt. Nó chua thanh, loãng, nhiều nước, khác hẳn mật ong thường. Không biết điều này thì dễ nghi oan hàng thật, hoặc tin nhầm hàng không đúng. Bài này đi theo đúng thứ tự người mua hay gặp: nhận mật từ người quen, kiểm, bảo quản, rồi mới tính đến tổ giống.

Bước 1: Hỏi người quen ba câu về hũ mật

Người đưa mật thường vui lòng kể. Chỉ cần hỏi ba câu là biết được nhiều điều:

1. Mật lấy từ đâu? Từ tổ họ tự nuôi, từ người họ quen, hay mua lại ở chợ. Càng gần nguồn càng dễ kiểm.
2. Lấy lúc nào? Mật mới lấy và mật đã để lâu khác nhau về mùi và độ chua.
3. Để thế nào từ lúc lấy tới giờ? Để ngoài nắng nóng lâu ngày thì mật dễ lên men mạnh hơn.

Nếu người quen chỉ biết «mua ở chỗ quen», hãy xin thông tin chỗ đó. Lời giới thiệu chỉ thật sự giúp được khi lần ra được tận người nuôi.

Bước 2: Nhận diện mật ong dú bằng giác quan

Không cần dụng cụ gì đặc biệt, nhưng cần bỏ thói quen so với mật ong thường.

Bảng trên chỉ giúp không nghi oan mật thật. Còn muốn chắc chắn, cách đáng tin nhất vẫn là biết rõ người nuôi và nếu được thì xem họ lấy mật từ tổ. Không có phép thử tại nhà nào chắc chắn tuyệt đối, kể cả các mẹo đốt, nhỏ nước hay thả vào nước mà mạng hay truyền. Các bài khác về chọn mua mật có ở chuyên mục Mua bán mật.

Bước 3: Bảo quản mật nhận từ người quen

• Cất ngăn mát tủ lạnh, đậy kín nắp.
• Dùng muỗng khô, sạch; không để nước lọt vào hũ.
• Nếu thấy hũ hơi phồng hay mật có bọt nhẹ, đó thường là do lên men tự nhiên vì mật nhiều nước. Cất lạnh sớm sẽ hạn chế.
• Chia ra hũ nhỏ nếu dùng lâu, để hũ lớn ít bị mở ra mở vào.

Bước 4: Từ hũ mật đến tổ giống

Khi đã quen vị và thấy thích, nhiều người muốn có một tổ ở nhà. Người đưa mật cho mình lúc này lại là cầu nối tốt nhất, vì họ biết người nuôi. Nhờ họ dẫn đến xem đàn, hỏi người nuôi về chỗ đặt thùng, nắng gió, cây cối quanh nhà. Ong dú không có ngòi đốt nên đứng gần xem không phải lo.

Khi mua tổ, nên nhớ tổ giống tử tế là tổ được tách ra từ đàn nuôi, không phải tổ bắt từ rừng. Người nuôi đàng hoàng sẽ nói rõ điều này. Cách chọn tổ và những câu nên hỏi người bán có trong chuyên mục Mua bán tổ giống.

Khi muốn chọn mật làm quà

Người quen giới thiệu mật cho mình, rồi mình lại mua mật làm quà cho người khác. Khi mua làm quà, nên chọn chỗ đóng hũ cẩn thận, có ghi cách bảo quản, vì người nhận có thể chưa biết mật ong dú phải cất lạnh. Gửi kèm một lời dặn ngắn là người nhận đỡ bỡ ngỡ khi nếm thấy vị chua.

Mua ở đâu khi không có người quen nuôi ong

Không phải ai cũng có một người bà con nuôi ong dú. Khi đó, hãy chọn chỗ bán cho phép mình tìm hiểu kỹ: biết trại ở đâu, có thể đến xem, hỏi được người nuôi. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, tổ ong dú giống, các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật; xem thêm tại ongquy.com. Muốn tận mắt thấy mật được lấy từ tổ ra sao, có thể đăng ký tham quan trại — sau một buổi như vậy, mình sẽ trở thành «người quen biết rõ» để giới thiệu cho người khác.

Câu hỏi thường gặp