Mật ong dú để ngăn mát: chia lọ nhỏ dùng dần cả nhà

Chai mật ong dú mở nắp rồi để trên bàn, mỗi ngày múc vài lần, chừng ít tuần sau thấy sủi bọt li ti, mùi hơi men: đó là chuyện rất nhiều gia đình gặp. Cách tránh đơn giản là ngay khi mua chai lớn về, chia ra các lọ nhỏ sạch và khô, cất tất cả vào ngăn mát, mỗi lần chỉ lấy một lọ ra dùng và luôn múc bằng muỗng khô. Mật ong dú chua thanh, nhiều nước nên dễ lên men hơn mật ong thường; chia lọ là cách giữ phần lớn mật không bị đụng tới.

Vì sao mật ong dú cần chia lọ còn mật ong thường thì ít ai làm

Mật ong thường đặc, ít nước, để ngoài nhiệt độ phòng khá lâu vẫn ổn. Mật ong dú thì khác: loãng hơn, vị chua thanh, mùi thơm riêng, và chứa nhiều nước hơn. Chính lượng nước đó cho phép men tự nhiên hoạt động khi gặp điều kiện thuận: ấm, có thêm hơi nước, có vụn thức ăn lẫn vào.

Mỗi lần mở chai lớn là một lần không khí ẩm tràn vào, một lần muỗng mang theo chút gì đó. Chai càng to, càng dùng lâu, số lần mở càng nhiều. Chia ra lọ nhỏ nghĩa là phần lớn mật được đóng kín, lạnh, không ai đụng tới cho đến lượt mình.

Người bán có nghề thường dặn câu này ngay khi giao hàng. Nếu chưa ai dặn, đây là lúc tự làm. Xem thêm các bài về chọn mua trong chuyên mục Mua bán mật.

Chuẩn bị gì trước khi chia

Rửa lọ, nắp, phễu bằng nước nóng, úp ráo rồi phơi hoặc để khô hoàn toàn. Chỗ dễ sót nước nhất là ren nắp và mặt trong miếng đệm nắp; kiểm bằng tay cho chắc.

Các bước chia mật, làm một lần trong mười lăm phút

1. Lau ngoài chai lớn trước khi mở, nhất là quanh nắp, để bụi không rơi vào mật.
2. Xếp lọ thành hàng, mở sẵn nắp, đặt nắp ngửa lên trên khăn khô.
3. Rót mật qua phễu, chừa một khoảng nhỏ dưới miệng lọ, không đổ đầy sát nắp.
4. Lau miệng lọ bằng khăn khô trước khi vặn nắp; mật dính ở ren dễ làm nắp không khít.
5. Vặn chặt nắp, dán một miếng băng dính nhỏ ghi ngày chia nếu muốn dễ theo dõi.
6. Cất ngay vào ngăn mát tất cả các lọ, kể cả lọ định dùng ngay.
7. Rửa phễu và chai lớn, đừng giữ chai lớn còn dính mật trong bếp.

Nếu chai lớn vốn không đầy, vẫn nên chia; lượng không khí trong chai vơi càng lớn thì càng dễ đọng hơi nước khi lấy ra cho vào tủ nhiều lần.

Cỡ lọ nào hợp với nhà mình

Không có cỡ chuẩn; cỡ lọ nên bằng lượng nhà dùng hết trong khoảng một tuần. Nhà ít người, chỉ pha nước chanh mật ong buổi sáng thì lọ nhỏ là đủ. Nhà đông, dùng mật nấu ăn, chấm bánh thì lọ lớn hơn. Cách dễ nhất là tuần đầu thử một lọ, xem bao lâu thì hết, tuần sau chỉnh lại.

• Nhà có trẻ nhỏ: chia lọ riêng cho trẻ, để người lớn giữ, tránh trẻ tự múc bằng muỗng ướt.
• Nhà hay đi làm mang theo: chia thêm một hai lọ thật nhỏ để bỏ túi, dùng trong ngày rồi mang về rửa.
• Mua mật làm quà rồi giữ lại một phần: chia phần biếu ngay lúc mua, đừng mở ra dùng thử rồi mới chia.

Thói quen dùng hằng ngày để lọ không hỏng giữa chừng

Muỗng khô, mỗi lần một cái

Muỗng ướt là con đường ngắn nhất đưa nước vào mật. Muỗng đã cho vào miệng hay đã khuấy ly nước thì không múc lại vào lọ. Có thể để sẵn một ống muỗng nhỏ khô cạnh tủ lạnh.

Lấy ra, dùng, cất vào ngay

Mật ong dú lạnh hơi đặc lại một chút, dùng vẫn bình thường. Đừng để lọ đứng trên bàn cả buổi; hơi nước bên ngoài ngưng tụ quanh lọ rồi chảy vào ren nắp.

Đừng đổ mật thừa trở lại lọ

Mật đã múc ra chén, ra đĩa thì dùng hết hoặc bỏ, không đổ ngược vào.

Không để ngăn đá

Ngăn mát là đủ. Ngăn đá làm mật đông cứng, rã đông nhiều lần lại sinh hơi nước.

Nhận ra lọ đang có vấn đề

• Sủi bọt li ti nổi lên mặt, nắp phồng nhẹ khi mở nghe tiếng xì.
• Mùi chuyển sang men rượu rõ, khác mùi chua thơm quen thuộc.
• Có lớp váng lạ hoặc đốm mốc trên mặt.

Thấy những dấu hiệu này ở một lọ thì tách lọ đó ra, kiểm các lọ còn lại. Chính nhờ chia lọ mà một lọ hỏng không kéo theo cả chai. Nếu nhiều lọ cùng có dấu hiệu ngay sau khi mua, hãy chụp ảnh và báo người bán.

Lời khuyên từ trại

Khi giao mật ong dú, trại luôn nhắc khách hai việc: cất ngăn mát và dùng muỗng khô. Phần lớn những lần khách báo «mật bị sủi» đều do chai lớn để ngoài và mở nhiều lần. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú theo đợt, hộp quà mật và sản phẩm sáp ong dú; gia đình hay dùng có thể hỏi trại về cỡ chai hợp với nhà mình để đỡ phải chia nhiều.

Câu hỏi thường gặp