Trẻ dưới 12 tháng tuổi không được dùng mật ong dú, kể cả một chút chấm núm vú hay pha loãng. Từ khoảng một tuổi trở lên, trẻ dùng được với lượng nhỏ, coi như một loại thực phẩm ngọt chứ không phải thuốc bổ. Vì mật ong dú loãng và dễ lên men, phụ huynh nên mua lọ nhỏ, khoảng lượng cả nhà dùng hết trong một đến hai tháng, cất ngăn mát và lấy bằng thìa khô.
Mật ong, dù của ong mật hay ong dú, là sản phẩm tự nhiên chưa qua tiệt trùng. Nó có thể chứa bào tử của vi khuẩn gây ngộ độc thịt ở trẻ sơ sinh. Người lớn và trẻ lớn có hệ vi sinh đường ruột đã ổn định, bào tử đi qua không gây hại. Trẻ dưới một tuổi thì chưa có hàng rào đó, bào tử có thể nảy mầm và tạo độc tố. Đây là khuyến cáo chung của ngành y tế nhiều nước, không riêng gì mật ong dú.
Điều này áp dụng cho mọi dạng: mật chấm núm vú cho trẻ bú, mật pha nước, bánh tự làm có mật mà không nướng chín. Lời truyền miệng «mật ong dú hiền, cho bé chút xíu không sao» là không đúng. Nếu ông bà trong nhà quen làm vậy, phụ huynh cần nói rõ và cất lọ mật ra khỏi tầm tay.
Không có con số chuẩn riêng cho mật ong dú. Cách nghĩ đơn giản nhất: mật là đường, nên dùng như đường. Các khuyến cáo dinh dưỡng thường khuyên hạn chế đường thêm vào đồ ăn của trẻ. Kinh nghiệm của nhiều gia đình:
| Tuổi | Cách dùng phổ biến | Lượng mỗi lần |
|---|---|---|
| 1–3 tuổi | Trộn vào cháo trái cây, sữa chua, vài lần mỗi tuần | Khoảng nửa thìa cà phê |
| 4–6 tuổi | Pha nước ấm với chanh, rưới lên bánh, trái cây | Khoảng một thìa cà phê |
| 7–12 tuổi | Như trên, có thể dùng hằng ngày nhưng thay cho đường chứ không cộng thêm | Một đến hai thìa cà phê |
Đây là mức gia đình hay dùng, không phải chỉ định y khoa. Trẻ thừa cân, có bệnh nền, đang theo chế độ ăn đặc biệt thì hỏi bác sĩ nhi.
Mật ong dú loãng hơn, chua nhẹ, hương hoa thoảng. Nhiều trẻ lần đầu nếm thấy «lạ» vì quen vị ngọt đậm của mật ong thường. Trộn với chuối, xoài chín hoặc sữa chua thì dễ ăn hơn. Mật ong dú cũng dễ lên men hơn vì nhiều nước, nên phụ huynh cần chú ý bảo quản kỹ hơn.
Nhiều lời rao nói mật ong dú «tăng đề kháng cho bé», «chữa ho cho trẻ». Đừng dựa vào những lời quảng cáo này. Mật ong dú là thực phẩm, có thể làm dịu cổ họng như một ngụm nước ấm ngọt, nhưng không thay được thuốc hay lời khuyên của bác sĩ. Tìm hiểu thêm cách nhận ra lời quảng cáo thổi phồng trong mục Tránh rủi ro giao dịch.
Lấy ví dụ gia đình hai người lớn, hai trẻ 4 và 8 tuổi. Mỗi trẻ dùng khoảng một thìa cà phê, bốn ngày một tuần; người lớn dùng thêm chút ít pha nước. Một thìa cà phê khoảng 5 ml. Mỗi tháng cả nhà dùng chừng 120–200 ml.
Mua lọ lớn để «dùng dần cả năm» cho trẻ là không hợp: mỗi lần mở nắp là một lần không khí ẩm và vi sinh lọt vào; mật ong dú để ngoài tủ vài tuần có thể sủi bọt, chua gắt. Xem thêm cách chọn mật trong mục Mua bán mật.
Nếu nhà có trẻ dưới một tuổi, dán mảnh giấy «không cho bé» lên lọ mật và nói với ông bà, người giúp việc. Nếu con đã trên một tuổi, xem tủ lạnh còn bao nhiêu mật, tính thử lượng dùng một tháng, rồi lần tới mua cỡ lọ khớp con số đó. Ghi ngày mở nắp lên lọ bằng bút lông.
Đừng hoảng, nhưng hãy gọi hỏi bác sĩ nhi để được hướng dẫn theo dõi. Để ý các dấu hiệu như táo bón kéo dài, bú yếu, khóc yếu, mềm người và đưa bé đi khám ngay nếu có.
Không nên. Nhiệt độ nướng bánh thông thường chưa chắc diệt hết bào tử. Cách an toàn nhất là không cho trẻ dưới một tuổi ăn bất kỳ món nào có mật ong.
Có thể, vì mật vừa ngọt vừa chua, bám lên răng. Cho trẻ súc miệng hoặc đánh răng sau khi dùng, nhất là trước khi ngủ.
Không nên thay. Một chút mật pha nước ấm có thể làm trẻ dễ chịu cổ họng, nhưng nếu trẻ ho kéo dài, sốt, khó thở thì phải đi khám. Hỏi bác sĩ trước khi dùng mật cùng thuốc.
Chọn người nuôi hoặc cửa hàng ghi rõ nguồn, ngày lấy mật, có hướng dẫn bảo quản và sẵn lòng trả lời câu hỏi. Tránh nơi quảng cáo mật như thuốc bổ cho bé.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Mua chai mật ong dú lớn về nên chia ngay ra lọ nhỏ sạch, khô, cất hết ngăn mát và múc bằng muỗng khô để mật chua thanh không lên men giữa chừng.
Viết tin bán mật ong dú theo cách một nhãn hàng trên kệ siêu thị: tên đúng, xuất xứ, ngày đóng chai, quy cách, bảo quản ngăn mát, đổi trả. Nhãn chai v
Không nếm được trước khi mua thì phải dựa vào đâu. Những dấu hiệu giúp lọc nhanh và cách giảm rủi ro khi đặt hàng qua mạng.
Thu được mật rồi thì bán ra sao cho đúng. Danh sách những thứ cần chuẩn bị và các lỗi hay mắc phải trong mùa bán đầu tiên.
Quy trình đóng gói mật ong dú gửi tỉnh khác cho người bán nhỏ: chuẩn bị chai, chừa khoảng trống, bọc chống va, chọn ngày gửi theo mùa và tờ dặn bảo qu
Mua mật ong dú lần đầu, mua dùng trong nhà hay mua làm quà: những câu người mua hay thắc mắc về vị chua, độ loãng, cách cất, đóng gói và cách chọn nơi
Các sản phẩm từ ong dú: mật, phấn hoa, keo ong, sáp và cách phân biệt hàng thật. Viết cho người tiêu dùng.